درد دندان علل و علایم

تاریخ ثبت در سایت:5/14/2019

متن کامل

دکتر آرش عزیزی متخصص بیماریهای دهان و فک و صورت استاد دانشگاه و فلوشیپ لیزر از دانشگاه آخن آلمان :

درد دندان :

     درد دندان شایعترین علامت در دهان ، صورت و گردن است كه موجب مراجعه سریع بیمار به دندانپزشك می شود . ارزش حیاتی درد به این علت است كه معمولاً آسیب بافتی را مشخص    می نماید . با این وجود ، شدت درد همیشه متناسب با وسعت آسیب و صدمه بافتی نیست و ممكن است گاهی اوقات بدون آسیب و صدمه بافتی رخ دهد . درد معمولاً بصورت محیطی بوسیله تحریك گیرنده های شروع می شود و بصورت مركزی دچار تغییر می شود . بنابراین ، درك درد ممكن است بوسیله عوامل احساسی ، ادراكی و فرهنگی تحت تاثیر قرار بگیرد و به علت تجربیت دردناك قبلی دچار تغییر و تحول شود .

 

تشخیص درد دندان

 

  · درد  دندان یك علامت سابژكتیو است و بر خلاف زخم بوسیله چشم قابل مشاهده نیست . بنابراین تاریخچه درد ، مهم می باشد .

        ·  شكایت درد بوسیله دوازده سوال مشخص می شود :

  1. شما درد را به چه صورت توصیف می نمائید ؟ دردها بصورت ( توصیفی از قبیل تیز خنجری یا گنگ ضربان دار اغلب دیده می شود . )
  2.  درد در كدام محل بسیار شدید می باشد ؟ ( از بیمار باید مكان شدیدترین درد پرسیده شود . )
  3.  درد تا كجا گسترش می یابد ؟ بیمار باید محدوده درد را با انگشت نشان دهد . )
  4.  درد چگونه افزایش می یابد ؟
  5.  آیا درد مانع خواب می شود یا اینكه شما را از خواب بیدار می كند ؟
  6.  چه موقع درد شروع می شود ؟
  7.  درد ممتد است یا منقطع ؟
  8.  اگر درد منقطع است هر بار چه مقدار طول می كشد ؟
  9.  آیا عاملی باعث شروع درد می شود ؟
  10.  آیا عاملی باعث افزایش شدت درد می شود ؟
  11.  آیا عاملی باعث بهبود درد می شود ؟
  12.  آیا مشكلات دیگری وجود دارد ؟

بسیاری از نكته های تشخیصی ممكن است از تاریخچه بدست بیایند .

 

1. مشخصات درد دندان:

 

 معمولاً درد به سه صورت توصیف می شود :

تیز / خنجری

گنگ / ضربان دار / سوراخ كننده

سوزشی

درد تیز و خنجری اغلب همراه است با :

عاج نمایان ( عاج ریشه ای حساس ، ترمیم های شكسته ، دندان شكسته ، پوسیدگی ها ، دندانهای ترك خورده . )

التاب پالپ اولیه

نورالژی عصب سه قلو

نورالژی عصب زبانی – حلقی

درد گنگ و ضربان دار و سوراخ كننده اغلب همراه است با :

التهاب پالپ تاخیری

پریودنتیت لترالی و اپیكالی

ضایعه اندو – پریو

پری كرونیت – ژنژیویت زخمی شونده نكروزه حاد – حفره خشك – نورالژی میگرنی دوره ای – زونا – آرتریت ژانت سل – تومورها – سینوزیت – اختلالات مفصل گیجگاهی فكی – درد دندانی آتیپیك – درد صورتی آتیپیك

 

درد سوزشی اغلب همراه است با :

سندرم سوزش دهان – نوراژی Postherpetic ( نورالژی بعد از زونا )

سندرم رمزی هانت

 

2. شدت درد دندان

  · شدت درد ممكن است بوسیله درجه بندی از صفر تا ده كه علامت صفر آن نشان دهنده  بی دردی و علامت ده نشان دهنده درد ناتوان كننده و بسیار شدید است ، ارزیابی شود .

  ·  اگر بیمار به داروهای ضد درد متوسل نشده است ، اغلب درد شدید نمی باشد . دردی كه بوسیله داروهای ضد درد متوسط از قبیل آسپرین كنترل شود ، شدید نیست .

  ·  دردی كه مانع خواب بیمار می شود یا باعث بیدار شدن بیمار از خواب شبانه می گردد ، اغلب شدید است . درد صورتی آتیپیك و نورالژی عصب سه قلو ، با وجود اینكه در طول روز غیر قابل تحمل است اما تاثیری برخواب بیمار ندارد .

  · نورالژی میگرنی دوره ای بطور مشخص باعث بیدار شدن بیمار در ساعاتی از شب می شود . التهاب حاد پالپ پریودنتیت حاد ممكن است مانع از خوابیدن و یا باعث بیدار شدن بیمار از خواب شوند .

  ·  درد شدید و غیر قابل تحمل كه می تواند باعث افسردگی بیمار شود ممكن است همراه با نورالژی هایی از قبیل نورالژی عصب سه قلو – نورالژی زبانی – حلقی – نورالژی میگرنی دوره ای و نورالژی Post – herpetic باشد .

 

 3. محل درد دندان

        ·  دردی كه ناشی از آسیب بافتی باشد ، معمولاً یكطرفه است .

     درد دو طرفه یا دردی كه از خط وسط بگذرد ممكن است نشان دهنده سینوزیت – بیماری سیستم عصبی مركزی – درد روان – تنی مثل درد آتیپیك صورتی – درد دندانی آتیپیك – سندرم سوزش دهان باشد .

 

4. مدت درد دندان

        ·  درد تیز خنجری معمولاً برای چند ثانیه یا دقیقه طول می كشد .

        · درد گنگ ضربان دار ممكن است برای چند ساعت ، روز یا هفته طول بكشد .

        ·  درد معمولاً برای مدتهای طولانی ، ادامه نمی یابد .

درد ممتد برای سالها ممكن است نشان دهنده منشاء روان – تنی باشد .

 

5. عوامل زمانی / تشدید كننده درد دندان

  · درد آزار شدیدی كه باكمترین تماس به نقاط تحریك ( Trigger Zone ) روی صورت ایجاد می شود ، نشان دهنده نوزالژی عصب سه قلو است . درد مشابه هنگام بلعیدن نشان دهنده نوالژی زبانی – حلقی است .

  ·  درد در موقع جویدن یا لمس دندان ممكن است نشان دهنده پریودنتیت حاد یا پری كرونیت باشد .

درد دندان هنگام تحریك سرمایی یا گرمایی نشان دهنده :

نمایان شدن عاج ریشه یا تاج

پوسیدگی ها

ترمیمهای ناقص

ترمیمهای جدید

دندان ترك خورده یا شكسته

 

التهاب پالپ

 

درد با غذاهای شیرین نشان دهنده :

نمایان شدن عاج ریشه یا تاج دندان ( افزایش حساسیت عاجی )

 

پوسیدگی های دندانی

  · درد منقطع در جویدن : بخصوص بدنبال قطع فشار ، نشان دهنده دندان ترك خورده      می باشد .

        ·  الكل ممكن است سبب تسریع نورالژی میگرنی دوره ای شود .

درد هنگام غذا خوردن ممكن است نشان دهنده :

 انسداد غدد بزاقی ( تحریك غدد بزاقی ) –

اختلال مفصل گیجگاهی فكی ( درد با حركات فكی )

نورالژی زبانی – حلقی ( نقاط تحریك درحلق)

نورالژی تری زمنیال ( نقاط تحریك در صورت )

آرتریت ژانت سل ( ایسكمی عضله)

بیماری مخاطی یا دندانی

 

6. عوامل كاهنده درد

        ·  دردهای تیز خنجری بطور به داروهای ضد درد پاسخ ضعیفی می دهند .

        ·  دردهای گنگ / ضربان دار معمولاً به داروهای ضد درد پاسخ می دهند .

        · دردهای گنگ / ضربان دار كه مدت های طولانی ( برای سالها ) وجود داشته و بطور كامل بوسیله ضد دردها از بین نمی روند ، ممكن است نشان دهنده درد صورتی آتیپیك ، درد ددانی آتیپیك یا سندرم سوزش دهان باشد .

 

7. سایر علائم :

·  تورم ، ترشحی ، مزه ید ، افزایش حرارت ، بیحالی با لنفادنویتی گردنی ممكن است نشان دهنده منشاء عفونی باشد .

موارد زیر باید بررسی شوند :

شاخه های درگیر عصبی

معمولاً عصب سه قلو گرفتار می وشد با این وجود در زاویه فك پائین عصب گوشی بزرگ و در منطقه خلفی زبان و گلو ، عصب زبانی – حلقی ممكن است گرفتار شوند .

 

مكان احتمالی درد :

-         محیطی – فقط یك شاخه عصبی درگیر شده است .

-         پروكسیمال – بیش  از یك شاخه عصبی درگیر شده است .

-  داخل جمجمه ای – بیش از یك شاخه درگیر شده است . نشانه های احتمالی ناشی از افزایش فشار داخل جمجمه ای شامل : سردرد شدید ، استفراغ ، از دست دادن هوشیاری ، گشاد شدن مردمك چشم بدون واكنش به نور ، در سمت مبتلا .

در ممكن است منشا دندانی یا غیر دندانی داشته باشد كه علائم آن ممكن است مشابه باشد و در نتیجه تشخیص رامشكل نماید .

 

خصوصیات درد با منشاء دندانی

 

درد با منشاء دندانی اغلب :

        ·  اغلب یكطرفه است ( مگر اینكه دو طرف قوس دندانی گرفتار شوند . )

  ·  هرگز بسمت مقابل كشیده نمی شود بجز در ناحیه دندانهای قدامی فك پایین كه درد ممكن است از خط وسط بگذرد .

  ·  درد پریودنتال ( پریودنتیت حاد پری كرونیت ) معمولاً بخوبی موضع درد مشخص             می شود و بیمار می تواند دندان درگیر را نشان دهد .

  · محل و موضع درد پالپی بخوبی لوكالیزه نمی شوند . ممكن است به دندان دیگری در همان سمت قوس یا قوس فكی مقابل منتقل شود . ( مثلاً درد دندان 5 بالا به دندان 5 پائین منتقل می شود . )

  ·  گاهی اوقات ، درد ممكن است به بافتهایی انتشار می یابد كه توسط شاخه های عصب سه قلو در همان طرف عصب دهی شده اند .

        ·  شایع ترین منبع درد در ناحیه فكین ، پالپ دندان می باشد .

  ·  تزریق تشخیصی ماده بی حسی موضعی ممكن است به مشخص كردن ناحیه درد در قوس دندانی كمك نماید .

 

1. درد پالپی

 

حساسیت عاجی

        ·  بوسیله نمایان شدن عاج و بازشدن توبولهای عاجی ایجاد می شود .

      پوسیدگی ها ، شكستگی دندان ، ترمیمهایی كه از لحاظ مارژین ناقص هستند و یا ترمیمهای كه شكسته اند ، از بین رفتن سمان روكش ، تحلیل لثه ، سایش های فیزیولوژیك فیزیكی و شیمیایی دندان موجب حساسیت عاجی می شوند .

      تحریكات حرارتی بر روی ترمیم فلزی نامناسب كه اخیراً انجام شده است ممكن است سبب درد در موقع گرما و سرما شود .

تاریخچه پزشكی :

      بیمارانی كه دارای رفلكس و بازگشت معده ای در نتیجه بیماریهای hiatus hernia و اختلالات گوارش و یا مصرف الكل هستند اسید معده سبب سایش شیمیایی و باز شدن توبولهای عاجی می شود .

تاریخچه دندانپزشكی :

       جرمگیری و ترمیمهایی كه اخیراً انجام شده است تحلیل لثه و رژیم غذایی با اسید فراوان       می تواند سبب باز شدن توبولهای عاجی شود .

 

علائم درد پالپی:

  ·  درد تیز خنجری معمولاً در اثر گرما ، سرما یا شیرینی حاصل می شود . درد خودبخود نیست و همیشه برای ایجاد درد تحریك لازم است .

  ·  درد بسرعت بدنبال تحریك ایجاد می شود و بخوبی محل آن مشخص می شود . ( بیمار منطقه دردناك و دندان درگیر را می تواند نشان دهد . )

  ·  درد بسرعت با برداشتن محرك از بین می رود( مشابه التهاب پالپ قابل برداشت است ) توجه : درد ناشی از پوسیدگی عاجی ممكن است برای 10 تا 20 دقیقه بعد از خوردن غذای شیرین تولید شود این درد بدلیل تولید موضعی اسید بوسیله پلاك باكتریایی است .

نشانه ها :              

        ·  تحلیل لثه

        ·  پوسیدگی ها

        · ترمیمهای شكسته یا داری نشت

  ·  تشكیل حباب هوا در بزاق به هنگام حركت دادن بریج بیمار ، نشانه جسبندگی نامناسب سمان است .

  ·  و از دست رفتن سطح دندان بدلیل سایش های فیزیولوژیك فیزیكی و شیمیایی می باشد .

 

آزمایشهای تشخیصی

  ·  بعد از ایزوله كردن دندان بوسیله رول پنبه دندان مبتلا بوسیله هوای سرد اتیل كلراید یا گوتاپركای داغ را مشخص سازید .

درمان :

        ·  بستگی به علت دارد . پوسیدگی ها ، شكستگی و ترمیمهای ناقص را درمان كنید .

     برای درمان عاج ریشه ی حساس ، علت آنرا مثلاً اسید غذایی را حذف نمائید . بیمار ممكن است از خمیر دندان ضد حساسیت استفاده نماید و آنرا به سطح دندان با استفاده از انگشت بمالد.

دهان شویه فلوراید ( 05/0% ) روزانه استفاده شود .

 

دندان ترك خورده

        ·  ترك خوردگی ممكن است :

فقط در مینای دندان باشد كه عموماً بدون علامت است

در مینا و عاج دندان ایجاد شود

در مینا و عاج و پالپ دندان ایجاد شود

تنها در ریشه باشد

در ریشه و تاج باشد

ترك خوردگی ها ممكن است منفرد یا متعدد باشد

ترك خوردگی هایی كه مینا و عاج دندان را درگیر می نمایند : (بدون درگیری پالپ )

        ·  این مسئله سبب اشكال و انحراف در تشخیص دندانپزشك می شود .

  ·  ترك خوردگی ها معمولاً نتیجه ای از برخورد ناگهانی با یك جسم سخت می باشد مثل هسته آلبالو یا استخوان در هنگام جویدن

  ·  دندانهای مولر اول فك پایین بیشتر دجار این ترك خوردگی می شوند و بعد از آن هم به ترتیب دندانهای مولر دوم فك پایین اولین مولر و پرمولرهای فك بالا .

  ·  هر دو جنس بطور مساوی دچار این نوع ترك خوردگی می شوند و بیماران معمولاً میانسال هستند .

 

تاریخچه پزشكی

هیچ اختلال پزشكی كه زمینه را مستعد ترك خوردگی دندان نماید ، وجود ندارد .

 

 

تاریخچه دندانی :

     وضعیت پریودنتال در بیمارانی كه دچار ترك خوردگی می شوند معمولاً خوب است . لقی دندانی وجود دارد . یك دندان سالم و دندان مقابل قوی جهت تولید نیروی كافی جهت ایجاد ترك دندان لازم است . دندان ترك خورده ممكن است دارای ترمیم وسیع دندان بدون پوشش كاسپی باشد .

 

علائم دندان ترک خورده:

  ·  علائم متغیر است و ممكن است باعث اشتباه در تشخیص از دندان ایجاد می شود . معمولاً درد در شرایط خاص بوجود می آید شرایطی كه تولید درد می كنند اغلب ایجاد دوباره آن در مطب دندانپزشكی مشكل است .

  ·  درد موقتی است و ممكن است در موقع كاهش نیروی جونده تشدید می یابد . این درد بنام درد برگشتی نامیده می شود و ناشی از مالش سطوح عاجی به یكدیگر می باشد كه سبب حركت مایع توبولهای عاجی می شود .

        ·  موضع درد بخوبی مشخص است و معمولاً به نقاط دیگر رجوع نمی كند .

        · مدت درد كوتاه و محدود به زمان جویدن است و هرگز خودبخود نیست .

  · ممكن است مقداری حساسیت به گرما و بخصوص به سرما بدلیل تحریك پالپ در مقابل خط شكستگی وجود داشته باشد . بیماران به دلیل موقتی بودن علایم معمولاً در پی درمان    نمی باشند .

 

نشانه ها ی دندان ترک خورده:

  ·  به منظور انتقال نیروی كافی به دندان ترك خورده ، وجود دندان طبیعی مقابل ضروری است و وضعیت پریودنتال دندان ترك خورده و دندان مقابل آن معمولاً عالی است .

  ·  ترمیم های غیر چسبنده ( Non Adnesive )  ، دندان را ضعیف می كنند و ترك های دندانی در دندانهایی با ترمیم مزیواكلوزو دیستالی ، بخصوص در اینله هایی كه كاسپ دندانی را نپوشانده اند یا ترمیمهای آمالگام شایع است . شیارهای رشدی تكاملی عمیق كه به سمت كاسپ دندانی یا مارجینال ریج گسترش یافته اند یا فوسای كانین پرمولرهای اول ماگزیلا مستعد ترك خوردگی هستند .

        ·  ترك ممكن است قابل مشاهده باشد بخصوص اگر رنگ آمیزی شود .

 

آزمایشهای تشخیصی  دندان ترک خورده:

  ·  برای مشاهده ترك دندانی از انعكاس نور بوسیله آینه دندانپزشكی در جهات مختلف و از ترانسلومیناسیون فیبرهای نوری و بزرگنمایی استفاده كنید .

  ·  فشار آوردن بر روی رول پنبه ، چوب زبانی ، رابردم یا یك لاستیك پرداخت ممكن است باعث بازشدن ترك دندان و به دنبال آن موجب درد شود و بنابر این امكان شناسایی دندان ترك خورده را بدهد .

      رنگ آمیزی ددان با متیلن بول یا جوهر قابل شستشو ممكن است اجازه ورود رنگ به ترك باز را بدهد .

      رنگ پس از شستشو در روی ترك خوردگی باقی می ماند .

  ·  تظاهرات رادیوگرافیك طبیعی خواهد بود ترك های ظریف در رادیوگرافی ها قابل مشاهده نیست .

 

درماندندان ترک خورده

        ·  ترمیمهای موجود را بردارید و گسترش خط شكستگی و بررسی و جستجو نمائید .

        ·  اكلوژن را تنظیم نمائید تا نیروهای وارده به كاسپ دندانی كاهش یابد .

 

  · استفاده از ترمیمهای چسبنده مثل سمانهای گلاس آینومر ، رزینهای كامپوزیت و آمالگام باند شونده ممكن است باعث پیشگیری از گسترش شكستگی در كوتاه مدت شود با این وجود این درمانها اغلب در دراز مدت مؤثر نیستند . جایگزینی یك روكش كامل یا آنله فلزی چسبنده جهت اسپلینت به سایر دندانهای باقیمانده بسیار مؤثر است . بصورت یك درمان فوری ، ممكن است دندان كمی تراش داده شود تا اجازه جایگزینی روكش موقتی آلومینومی را بدهد . بندهای ارتودنسی و حلقه های مسی كه كمتر مؤثر هستند ، از دیگر درمانهای جایگزینی هستند . ترمیم قطعی باید تا زمان بررسی شرایط پالپ به تاخیر انداخته شود .اگر درمان ریشه لازم شود ، می توان حفره دسترس را از طریق روكش موقت تراش داد .

 

دندان ترك خورده ای كه پالپ را گرفتار می نماید

 

علائم دندان ترك خورده ای كه پالپ را گرفتار می نماید

 ·  ممكن است همانند حالت قبل باشد ولی منجر به التهاب پالپ شود . این امر ممكن است سبب درد خودبخود شود كه در سرتاسر شاخه های عصب سه قلو پخش می شود و مشكلات تشخیصی بسیاری ایجاد نماید .

 ·  پالپیت بصورت اولیه ، حاد ( غیر قابل برگشت ) و یا چركی بوده و منجر به درد دایمی شدید و ضدباندر می گردد .

 ·  تشكیل موقت درد ممكن است بدنبال مرگ پالپ دیده شود و بدنبال آن پریودنتیت اپیكالی حاد ایجاد گردد .

 

آزمایشهای تشخیصی دندان ترك خورده ای كه پالپ را گرفتار می نماید

 ·  همانند بالا ، شامل آزمایشهایی جهت ارزیابی سلامتی و زنده بودن پالپ است .

 · رادیوگرافی ها ممكن است گشاد شدن لیگامانهای پریودنتال (  PDL ) را نشان دهند .

 

درماندندان ترك خورده ای كه پالپ را گرفتار می نماید

 ·  اگر دندان بتواند حفظ شود . درمان ریشه بعد از جستجوی خط شكستگی و اسپلینت با یك روكش موقت انجام می شود .

 ·  گاهی ،همی سكشن یا ایجاد پرمولر از مولر ممكن است تجویز شود .

التهاب پالپ

طبقه بندی :

        ·  التهاب پالپ اولیه

        ·  التهاب پالپ حاد

        · التهاب پالپ چركی ( آبسه پالپی )

        · التهاب پالپ مزمن

        ·  التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

 

التهاب پالپ اولیه ( پرخونی پالپ )

تاریخچه دندانپزشكی :

جرمگیری دندانی كه اخیراً انجام شده است ( كانالهای جانبی ) ، ترمیمهای جدید و پوسیدگی عمیق و وسیع ، تاریخچه تروما و غیره

علائم

        ·  درد تیز ، یكطرفه كه بعنوان (( دندان درد )) شناخته می شود .

        ·  درد موقتی است و شروع ناگهانی با گرما ، سرما و شیرینی دارد .

  ·  دندان دردناك نیست مگر اینكه تحریك شود و ممكن است به سرما بیش از گرما پاسخ دهد .

  ·  هنگام تحریك درد كوتاه مدتی ایجاد می شود كه بیش از 10 تا 15 ثانیه بعد از اینكه تحریك برداشته می وشد ، طول نمی كشد .

  ·  تشخیص دندان دردناك و مشخص كردن موضع آن مشكل است . بیمار ممكن است نتواند دندان درگیر را نشان دهد .

نشانه ها :

        ·  ممكن است موارد زیر دیده شوند :

ترمیمهای بزرگ داخل یا خارج عاجی ، ضایعات وسیع پوسیدگی كه پالپ را درگیر نموده ، یا بینی كه نزدیك پالپ است و با داخل آن فرو رفته باشد .

 

آزمایشهای تشخیصی

        ·  دق : هیچ گونه حساسیت در موقع دق وجود ندارد .

 دندان مبتلا ، در مقایسه با دندانهای طبیعی مجاور واكنش شدیدتری به آزمونها نشان می دهد .

  ·  رادیوگرافی ها : پوسیدگی ها و ترمیمهای دندانی را مشخص می نماید . نمای رادیوگرافی بافتهای اپیكال و پریودنتال نرمال است . لامینت دورا محو نشده و رادیولوسنسی اپیكالی دیده نمی شود .

درمان :

  ·  حذف علت مثلاً پوسیدگی ها ، پوشش حفره های عمیق با استفاده از كلسیم هیدروكساید و پر كردن حفره با مواد موقتی مسكن مثل سمان زینك اكساید / اژنل التهاب پالپ اولیه ممكن است گاهی اوقات در صورت حذف علت قابل برگشت باشد .

  ·  كاهش علائم بیماری ممكن است نشان دهنده بهبودی و یا مرگ پالپ باشد . تكرار ارزیابی زنده بودن پالپ ضروری است . رادیوگرافی های متعدد (3،6و12 ماه ) بعد جهت بررسی وضعیت اپیكالی ریشه و شناسایی اسكلروز كانال كه نتیجه ای از التهاب پالپی مزمن با درجه كم است ، لازم می باشد . درمان ریشه در صورتیكه اسكلروز اولیه شناسایی شود ، لازم خواهد شد . اگر معالجه ریشه به تاخیر بیفتد كانال دندان ممكن است مسدود شود و درمان ریشه ممكن است غیر عملی باشد .

التهاب پالپ حاد

 

این شرایط معمولاً غیر قابل برگشت است و ممكن است به سمت التهاب پالپ چركی پیش برود (آبسه پالپی )

تاریخچه دندانپزشكی : ترمیمهای وسیع / پوسیدگی های وسیع ، تاریخچه ای از ضربه به دندان و غیره

 

علائم التهاب پالپ حاد

 

:

  ·  درد یكطرفه و تیز كه بعداً به درد گنگ و ضربان دار تبدیل می شود . در اغلب موارد ، دردهای تیز و خنجری به دوره هایی از دردهای گنگ تغییر می یابند .

  ·  در ابتدا ، درد با تحریك گرمایی شدت می یابد و به مدت طولانی ادامه دارد و بیش از 15 ثانیه ( حتی بیش از چند ساعت ) بعد از برداشت تحریك باقی می ماند .

        ·  درد پخش شده و ارجاع درد شایع است .

  ·  با پیشرفت بیماری درد خودبخود اتفاق افتاده (بدون تحریك مشخص ) و هنگام شب بدتر می شود .

  ·  درد ممكن است مانع از خوابیدن ویا باعث بیدار شدن بیمار از خواب شود از آنجا ئیكه درد ناشی از افزایش فشار پالپ است ، دراز كشیدن یا و خم شدن ، فشار پالپ را افزایش داده و باعث درد می وشد .

        ·  سرما ممكن است فشار پالپ را كاهش داده و باعث كاهش موقتی درد شود .

 

  · زمانیكه درد برای چند روز یا چند هفته باقی می ماند و سپس بطور كامل و ناگهانی متوقف می شود ، نشان دهنده نكروز پالپ است .

 
   

دندانی بخوبی لوكالیزه نمی شود مگر آنكه بعلت پیشرفت پریودنتیت حاد اپیكال ( كه منجر به مرگ پالپ می شود ) دندان مبتلا در جویدن حساس شده باشد .

 

نشانه ها ی التهاب پالپ حاد

        · ترمیمهای وسیع پوسیدگی ها ، دندان شكسته یا تغییر رنگ داده و غیره

  ·  دندان بطور اولیه به ضربه حساس نیست اما در مراحل بعدی حساس خواهد شد و پریودنتیت اپیكالی ایجاد می شود .

 

آزمایشهای تشخیصیالتهاب پالپ حاد

  ·  بی حسی موضعی تشخیصی جهت تعیین محل دندان دچار التهاب پالپ حاد لازم می شود . برداشتن پوسیدگی ها و ترمیم ها می تواند در تشخیص پالپ اكسپوز شده و شكستگی ها و پوسیدگی های عمیق مفید باشد .

  ·  در ابتدا ، پاسخ دندان به گرما و آزمایشهای الكتریكی ممكن است در ابتدا شدید باشد. در مراحل بعد ، با مرگ پالپ واكنشی ایجاد نخواهد شد .

        · سرما بدلیل كاهش فشار پالپ باعث كاهش درد می شود .

  ·  نتایج آزمون حیات پالپ ممكن است در دندانهای چند ریشه ای باعث اشتباه شود . از آنجایی كه یك ریشه ممكن است حاوی بافت زنده باشد و ریشه دیگر حاوی مواد نكروزه باشد .

  ·  در مراحل پیشرفته بیماری دندان ممكن است به دق حساس باشد و یك صدای دق گنگ را ایجاد نماید كه بعنوان پریودنتیت اپیكالی نامیده می شود .

  ·  رادیوگرافی ها : ممكن است پوسیدگی ها و ترمیمهای عمیق ، گشاد شدن PDL  و در مراحل انتهایی فقدان لامینادورای اپیكالی در مراحل پیشرفته قابل مشاهده است .

درمان :

  ·  عامل بیماری ( مثل پوسیدگی ) را از بین برده و سپس درمان ریشه را در نظر بگیرید یا دندان مورد نظر را خارج نمائید .

 

التهاب پالپ مزمن

تاریخچه پزشكی : ندارد

 

تاریخچه دندانی التهاب پالپ مزمن

 

 : ترمیمهای عمیق همانند مورد بالا

 

علائم التهاب پالپ مزمن

·  درد ملایم و موقتی در مدت زمان طولانی ( ماهها یا سالها ) موضع درد بطور ضعیفی مشخص می باشد و دندان ممكن است حساسیت زیادی به گرما داشته باشد . علائم دردناك التهاب پالپ مزمن بندرت در بیماران رخ می دهد اما ممكن است بصورت یك مشكل فرعی بیان شوند .

نشانه ها :

·  ترمیمهای وسیع ، غیره همانطور كه در بالا توضیح داده شد .

 

آزمایشهای تشخیصیالتهاب پالپ مزمن

  ·  آزمایشهای ارزیابی زنده بودن پالپ : یك واكنش تدریجی كه منج به پاسخ شدیدی به گرما شود ، شایع است . پاسخ به سرما و آزمایشهای الكتریكی در مقایسه با دندانهای زنده و سالم كاهش می یابد .

        ·  ممكن است حساسیت بسیار خفیفی به دق موجود باشد .

  ·  رادیوگرافی ها : ممكن است اسكنروز كانال پالپ و ریشه ها و بعضی مواقع فقدان لامینادورای اپیكالی را نشان دهد استتخوان آلوئل در ناحیه اپكس ریشه ممكن است اسكلروزه باشد .

 

درمان التهاب پالپ مزمن

  ·  درمان ریشه یا خارج نمودن دندان ، درمان ریشه كانالهای اسكلروزه ممكن است مشكل و در بعضی اوقات غیر ممكن باشد .

 

التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

تاریخچه پزشكی : ندارد

 

تاریخچه دندانی  التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

: معمولاً در بیماران جوان بدلیل عدم توجه به دندان ها رخ می دهد .

 

علائم التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

  · معمولاً بدون علامت است ، اگر چه بیمار ممكن است از وجود یك توده در دهان خود شكایت نماید .

 

نشانه ها التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

   پولیپ پالپ در داخل دندانی كه شدیداً پوسیده است ، دیده می شود .

    تخریب وسیع بافتهای دندانی در سطح تاجی معمول است .

 

آزمایشهای تشخیصی التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

 رادیوگرافی ها وسعت پوسیدگی های قسمت تاجی را تائید می نمایند . سوراخ اپیكالی باید بزرگ باشد تا جریان خون به مقدار كافی به پالپ برسد .

 

درمان التهاب پالپ هیپرپلاستیك مزمن ( پولیپ پالپ )

  خارج نمودن دندان

تاریخچه پزشكی : ندارد

تاریخچه دندانی  : ترمیمهای فلزی اخیر ، مجاور یا در مقابل ترمیمهای فلزی دیگر 

علائم :

        ·  درد منقطع ، مشابه با تجربه ای كه شخص یك كاغذ نقره ای را گاز بگیرد .

  ·  درد فقط بعد از جایگزینی یك ترمیم فلزی جدید اتفاق می افتد و درد بخوبی لوكالیزه بوده و به نقاط دیگر منتقل نمی گردد .

نشانه ها :

  ·  ترمیمهای فلزی جدید كه در مجاور یا در مقابل ترمیمهای فلزی دیگر قرار دارند .

        ·  ذرات ناشی از خوردگی ( Corrosion )  فلز ممكن است مشاهده شوند .

درمان :

  ·  مطمئن باشید كه مشكل ظرف چند روز كاهش می یابد ، همانطور كه محصولات خوردگی تجمع می یابد .

  ·  اگر گالوانیسم شدید باشد ، یك پوشش موقتی رزین با وارنیش روی ترمیم بكشید .

 

درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما (  Aerodontalgia )

 درد دندانی كه در اثر كاهش فشار اتمسفر ایجاد می شود .

 

تاریخچه پزشكی درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

: احتمال سینوزیت 

 

تاریخچه دندانی درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

 : ترمیم جدید 

علائم درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

درد التهاب پالپی حاد كه فقط در هنگام كاهش فشار یا پرواز در ارتفاع اتفاق می افتد .

 

نشانه ها درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

 دندانهای تازه ترمیم شده ( التهاب پالپ مختصر )

   در صورت درگیری دندانهای فك بالا ممكن است سینوزیت در ایجاد آئرودنتالژیا مؤثر باشد .

 

آزمایشهای تشخیصی درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

  ·  رادیوگرافی ها : ( سینوس در رادیوگرافی پانورامیك احتمالاً رادیواپك است رادیوگرافی های دندانی ممكن است ترمیم های وسیع و عمیق را نشان دهد .هیچ ضایعه ای در نوك ریشه دیده نخواهد شود .

 

درمان درد دندان ناشی از پرواز یا هواپیما 

  باید مشخص شود كه پالپیت بیمار ، برگشت پذیر است تا غیر قابل برگشت ، در صورتی كه غیر قابل برگشت باشد . درمان ریشه یا خارج نمودن دندان لازم است .

    جهت بررسی و درمان سینوزیت به متخصص رجوع دهید .

 

 درد پریودنتال

پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

تاریخچه پزشكی : ندارد

 منبع عفونت اپیكال حفره پالپی می باشد

 

تاریخچه دندانپزشكی پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

 احتمالاً در تاریخچه این موارد وجود خواهد داشت ترومای شدید به دندانها ، ترمیمهای وسیع ، پوسیدگی ها ، پینهای نزدیك به پالپ یا عصب كشی ناقص .

   معمولاً تاریخچه ای از دندان درد وجود دارد ( التهاب پالپ حاد ) اگر چه دندانها معمولاً به تحریكات حرارتی حساس نیستند .

 

علائم پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

 درد ضربان دار / گنگ ، مداوم ، شدید یكطرفه با شروع ناگهانی

  دندان شدیداً به لمس و گاز گرفتن حساس است و در بستن و جویدن ، دندان بلند احساس می شود . دندان ممكن است لق بنظر برسد .

  درد به حدی زیاد است كه از خوردن و خوابیدن جلوگیری می كند و ممكن است شخص را از خواب بیدار نماید .

  موضع درد بخوبی مشخص می شود و بیمار می تواند بخوبی دندان دردناك را نشان دهد. و از برخورد دسته آینه دندانپزشكی به آن جلوگیری نماید .

  ممكن است تورم بافت نرم دیده شود معمولاً بشكل نرم و پف كرده ( از تورم محكم سلولیت قابل افتراق است )

    درد معمولاً هنگام تورم یا وقوع آبسه بدلیل آزاد شدن فشار ، كاهش می یابد . 

  · تورم دردناك صورت ، شیار باكالی ، كام سخت یا گردن ممكن است گزارش شود و بیمار احساس خوبی نداشته باشد .

  ·  اگر دندانهای خلفی گرفتار شوند ، بیمار ممكن است نتواند دهانش را بصورت كامل باز نماید و گرفتاری دندانهای قدامی بالا ممكن است سبب تورم صورتی و بسته شدن چشم شود.

 
   

علائم پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

 ترمیمهای وسیع / پوسیدگی ها / پینها ، درمان ریشه ناقص و غیره

  بافتهای احاطه كننده لثه ای ممكن است ملتهب باشند .

 گر ترشح چرك از حاشیه لثه وجود داشته باشد ، یك پاكت پریودنتال ممكن است وجود داشته باشد .

    لنفاوی ناحیه ای اغلب بزرگ شده و حساس هستند .

    بیمار ممكن است تب كرده و بیحال باشد .

  دندان ممكن است بدلیل خونریزی پالپی بداخل توبولهای عاجی ، دچار تغییر رنگ شود.

  ممكن است تورم بافت نرم در ناحیه آپكس باكالی یا لینگوالی و با یك سینوس موجود باشد .

   دندان اكسترود شده و لق خواهد بود .

 هنگام لمس تورم نسج نرم ، ممكن است یكی از حالات زیر مشاهده شود .

   تورم (( نرم )) – ادم موضعی

    تورم (( سخت )) وارتیماتو – سلولیت

 

آزمایشهای تشخیصی پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

  · دق : دندان لق خواهد بود و بشدت به دق حساس است . حساسیت به لمس بخصوص به فشار بیشتر در جهت اپیكالی است . داشت دق صدای گنگ شنیده خواهد شد كه ناشی از تجمع مایع در لیگامان پریودنتال می باشد .

  ·  آزمایشهای زنده بودن پالپ : معمولاً منفی خواهند بود اما گاهی اوقات این آزمایشها غیر قابل اعتماد هستند . چرك ممكن است بعنوان یك هادی عمی نماید . از طرف دیگر دندان ممكن است دارای چند ریشه بوده و در یك یا چند كانال آن بافت زنده باقی مانده باشد . دندان ممكن است در نتیجه گسترش و اتساع گاز در حفره پالپ به تست گرما پاسخ مثبت دهد . سرما ممكن است بوسیله كاهش فشار داخل حفره پالپ و بافتهای اپیكالی باعث كاهش درد شود .

  ·  رادیولوژی : در ابتدا عریض شدن فضای PDL همراه با از دست رفتن وضوح لامینادورا رخ می دهد . بدنبال آن افزایش رادیوسنسی پری اپیكال ایجاد می شود نشانه های رادیولوژیك ممكن است با تاخیر ایجاد شوند .

 

درمان پریودنتیت حاد اپیكالی با منشاء پالپی

  گر چرك تجمع كرده است آبسه را باز كرده و چرك را خارج نمائید ( دندان ها بیش از یك شب نباید باز باقی بمانند ) برش و درنانژ چرك از بافتهای نرم  ضروری است ریشه های دندان را باز كرده و آنرا تمیز كرده و بعد آن را پانسمان نمائید .

     انفیلتراسیون زیر مخاطی ( ml 2/0 – 1/0 ) بی حسی موضعی ، بعد از استفاده از مواد بی حسی موضعی ممكن است اجازه برش و خارج كردن چرك را بدهد .انفیلتراسیون به محل عفونت غیر مؤثر بوده و باعث پخش عفونت می شود در صورت امكان بی حسی ناحیه ای باید انجام شود تا باعث كاهش درد شود .

  ·  اگر خروج چرك یا خارج نمودن دندان به تاخیر افتاده است و یا در صورت وجود علائم سیستمیك تجویز آنتی بیوتیك ها ممكن است لازم باشد .آنتی بیوتیك ها نیاز به درناژ چرك را از بین نمی برند .

      درمان ریشه دندان یا خارج نمودن آن بعد از رفع التهاب حاد انجام می شود .

 

  · آبسه فونیکس

آبسه ای كه بنام (( فونیكس ))  نامیده می شود ممكن است بصورت دوره های التهابی حاد در طول معالجه ریشه در نتیجه دو باره فعال شدن عفونت موجود یا عفونت مجدد كانالهای ریشه ، رخ دهد . 

 

بیشتر بخوانید اثرات دهانی داروها 


 

 


نظرات کاربران

نظر خود را ارسال نمایید
نام :  
نام خانوادگی :  
ایمیل :   
پیام :