لب شکری و شکاف کام

تاریخ ثبت در سایت:۱۳۹۷/۱۲/۱۸

متن کامل

شکاف لب

 

شکاف لب یک نقص مادرزادی است که قسمتی از لب در دوران مادرزادی بطور کامل تشکیل نمی شود.لب شکری ممکن است همراه با شکاف کام باشد

شکاف لب

شکاف کام همراه با شکاف لب، شیوعی معادل یک در هر هفتصد تا هزار تولد دارد. شکاف کامل لب به داخل سوراخ بینی گسترش می‌یابد و استخوان آلویول را درگیر می‌کند و تعداد دندان‌ها را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. گاهی اوقات نداشتن بعضی از جوانه‌های دندانی و یا داشتن دندان‌های اضافی مشاهده می‌شود

.

متخصصان هنوز در مورد علل بروز لب شکری مطمئن نیستند. اما موارد زیر می تواند خطر بروز لب شکری در نوزاد شما را بیشتر کند:

  • استفاده از برخی دارو های خاص در هنگام بارداری

  • مصرف الکل و مواد مخدر در هنگام بارداری

  • سیگار کشیدن و یا قرار گرفتن مداوم در معرض دود سیگار (مثلا سیگاری بودن همسر) در هنگام بارداری

  • قرار گرفتن در معرض تشعشعات و یا عفونت ها در دوران بارداری

  • وجود سابقه خانوادگی در خانواده پدر یا مادر

 

به یاد داشته باشید که تلاش برای حفظ سلامت فرد باردار، قبل و در هنگام بارداری می تواند نقش مهمی در سلامتی نوزاد داشته باشد.

بهتر است افرادی که سابقه خانوادگی لب شکری دارند قبل از اقدام به بارداری، آزمایش ژنتیک بدهند. آزمایش ژنتیک می تواند میزان احتمال ابتلای نوزاد شما به لب شکری را مشخص کند.

 

علائم لب شکری چیست؟

علامت اصلی لب شکری وجود شکاف در لب بالایی نوزاد است که به راحتی و بلافاصله بعد از تولد قابل مشاهده و تشخیص است.

نوزادان مبتلا به لب شکری معمولا مشکل خاصی با غذا خوردن و تغذیه ندارند اما اگر نوزاد علاوه بر لب شکری به شکاف کام نیز مبتلا باشد، ممکن است با مشکلات تغذیه ای مواجه شود.

 

 عوارض و مشکلات بیماران دارای شکاف لب و کام

1-      مشکلات تغذیه ای : شکاف لب مشکل چندانی در تغذیه کودک ایجاد نمی نماید ولیکن شکافهایی که در ناحیه کام وجود دارد باعث می گردد که کودک نتواند به خوبی از سینه مادر یا شیشه شیر بمکد . برای مکیدن ، نیاز است که در دهان خلاء ایجاد گردد وجود شکاف در ناحیه کام ، مانع ایجاد خلاء می شود .

کودکان دارای شکاف کام ممکن است هنگام شیر خوردن ، مقداری شیر در گلویشان بپرد و یا شیر از بینی شان بیرون بریزد استفاده از دستگاه ارتودنسی می تواند مانع انتقال شیر از دهان به بینی شود . دستگاه ارتودنسی هنگام شیر خوردن نوزاد ، در ناحیه سقف دهان بیمار قرار می گیرد و با مسدود کردن شکاف ، باعث تسهیل شیر خوردن بیمار می شود .

استفاده از سر پستانک های عادی برای این کودکان غیر قابل استفاده است زیرا نمی توانند به حد کافی مکش ایجاد کنند ، لذا تغذیه آنها باید توسط سر پستانک های خاص با سایر وسایل انجام شود . انواع و اقسام شیشه و پستانک برای این منظور وجود دارد . شیشه های فشاری یکی از انواع آن است که به راحتی شیر به داخل دهان نوزاد وارد می شود و انرژی بچه تلف نمی شود .

 

2-      مشکلات تکلمی : در گروهی از بیماران دارای شکاف ، مشکلات تکلمی ایجاد می شود . این کودکان معمولاً دیرتر حرف می زنند و یا تودماغی صحبت میکنند . ترمیم شکاف باعث رفع مشکلات تکلمی می شود . این بیماران نیاز به گفتار درمانی هم خواهند داشت .

 

3-      مشکلات شنوایی : هر ناهنجاری دستگاه تنفس فوقانی میتواند عملکرد شیپور استاش در گوش را مختل کند و احتمال تجمع مایع در گوش میانی را افزایش دهد . این امر احتمال عفونت گوش میانی را زیاد می کند . کاهش شنوایی نیز نتیجه عفونت های مکرر گوش میانی است . کودکان مبتلا به شکاف کام ، باید بین 3 تا 6 ماهگی توسط متخصص گوش وحلق وبینی معاینه شوند .

 

4-      مشکلات دندانی فکی : شکاف کام تعداد دندانها را تحت تاثیر قرار می دهد . در این بیماران بعضی از جوانه های دندانی وجود ندارند و ممکن است دندانهای اضافه و تغییر رنگ بر روی سایر دندانها دیده شود . میزان ابتلاع به داشتن دندانهایی به اندازه کوچک و یا عدم وجود جوانه دندانی در ناحیه شکاف در این بیماران وجود دارد .

عدم وجود جوانه دندانی در فک بالا و عوارض ناشی از جراحی های قبلی باعث میشود که فک بالا دچار کاهش رشد شود . از آنجائیکه دندانهای اینگونه بیماران در مسیر مناسب نمی رویند و فک بالا دچار کاهش رشد می باشند ، مراقبت های دهانی و جلو آوردن فک بالا در کودکان مبتلا به شکاف لب و کام باید زیر نظر ارتودنتیست باشد .

متخصص ارتودنسی دندانها را ردیف می کند و فک بالا را به سمت جلو هدایت می نماید و هر فاصله ای که به دلیل وجود شکاف در این بیماران وجود دارد باید به طور مناسب بسته شود و در صورت نیاز فضای دندان غایب می تواند توسط ایمپلنت Implant پر گردد . درمان ارتودنسی این بیماران با دستگاههای متحرک و ثابت ارتودنسی انجام می شود .

5-      مشکلات روحی روانی : این کودکان به دلیل ظاهری ناخوشایند و مشکلات تکلمی ، دچار عدم اعتماد بنفس و مشکلات روحی می گردند . در ضمن ، والدین دچار مشکلات روحی ، احساس گناه و نگرانی از وضعیت آینده کودک می شوند . والدین باید با کودک مبتلا به شکاف لب و کام مانند یک کودک عادی رفتار کنند . اگر والدین اجازه ندهند کودک وارد اجتماع شود ، کودک مهارت های زندگی و حرکتی را فرا نمی گیرد .

 

درمان لب شکری

 

شکاف لب و کام از شایع‌ترین نقایص مادرزادی است  درمان شکاف لب همراه با شکاف کام و یا بدون آن، انجام جراحی‌های متعدد، گفتار درمانی و درمان‌های ارتودنسی و دندانی را بخصوص در ۱۸ سال اولیه عمر می‌طلبد. ارائه اطلاعات لازم به والدین این کودکان و انجام درمان‌های پزشکی- دندانپزشکی به هنگام، می‌تواند در بهبود وضعیت بسیار مؤثر باشد.

 

دندانپزشک کودکان، متخصصین ارتودنسی و جراحان فک و صورت مسئول مستقیم مراقبت‌های دندانی- فکی این بیماران می‌باشند. رابطه قوی بین تعداد و شدت مشکلات دندانی با نوع و شدت شکاف وجود دارد. مراقبت‌های دندانی پیشگیری نیز از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا اکلوژن دندانی دست نخورده کودک، بخصوص در ناحیه شکاف، پایه‌ای برای درمان‌های ارتودنسی و جراحی بعدی محسوب می‌گردد.

 

نقش ویتامین ها در بروز لب شکری

کمبود بعضی ویتامینها از جمله ویتامین آ می تواند در بروز لب شکری و شکاف کام نقش داشته باشد. .

محققان طی مطالعاتی بر روی ۵۳۵ زن باردار دریافتند زنانی که روزانه حدود ۸/۳ میلی گرم مکمل‌های ویتامین را مصرف می‌کنند خطر تولد نوزادانی با مشکل شکاف کام و لب در آنان بسیار کاهش می‌یابد.

.

تشخیص لب شکری ؟

معمولا لب شکری بعد از تولد نوزاد تشخیص داده می شود. در اولین معایناتی که پزشک روی نوزاد انجام می دهد، لب ها و کام نوزاد معاینه شده و در صورت وجود شکاف، تشخیص داده می شود.

گاهی مواقع لب شکری در یک سونوگرافی قبل از تولد نوزاد و در دوران بارداری مشاهده و تشخیص داده می شود. البته به یاد داشته باشید که سونوگرافی همیشه قادر به تشخیص مشکل نبوده و از این رو پزشکان برای تشخیص زودهنگام لب شکری بر سونوگرافی تکیه نمی کنند.

شکاف کام                                                                                                        شکاف کام

 

در اولين بررسى نوزاد بايد وجود شکاف کام را جستجو کرد. دوطرفه يا يک‌طرفه بودن ناهنجارى نيز بايد مشخص گردد. شکاف کام مخفى (تشکيل نشدن کام سخت و تشکيل نشدن کام نرم) نيز بايد مشخيص گردد، چرا که در اين صورت مشکلات تغذيه‌اى شديدتر خواهد بود. زبان کوچک دوشاخه، وجود شکاف کام مخفى را متحمل مى‌سازد. بايد با لمس کام از وجود اين ناهنجارى اطمينان حاصل نمود 

معمولاً در سن ۱۲تا ۱۸ ماهگى شکاف کام ترميم مى‌شود. تا يک سالگى معمولاً کام کودک رشد کافى را پيدا کرده است. اغلب جراحان براى ترميم اين سن را ترجيح مى‌دهند، چرا که هرچه کودک بزرگ‌تر شود اختلال گفتارى در وى بيشتر خواهد بود.

نوزاد مبتلا به شکاف کام و شکاف لب از نظر مکيدن قدرت کافى را ندارد، بنابراين براى تغذيه با شير مادر يا شيرخشک دچار مشکل مى‌شود. در هنگام تغذيه، شير از داخل بينى اين نوزادان بيرون مى‌ريزد. وضعيت نشسته در هنگام تغذيه به بالا‌‌بردن کيفيت تغذيه در آنها کمک مى‌کند، بنابراين حتماً بايد نوزادان مبتلا را در آغوش تغذيه کرد. استفاده

از سرشيشه‌هاى مخصوص (بلند، نرم، با سوراخ گشاد) و سرنگ‌هائى با رابط بلند و لاستيکى در تغذيه نوزادان مبتلا مفيد است. استفاده از اين وسايل، قدرت مکيدن نوزاد را افزايش داده و باعث تقويت عضلات صورت مى‌گيرد. تقويت عضلات به تکامل گفتارى کودک در آينده کمک مى‌کند.

برخى از وسايل هم باعث بسته‌شدن شکاف کام مى‌شود مانند پلاگ که روى شکاف را مى‌پوشاند، و در اين صورت از ورود شير به داخل مجارى تنفسى جلوگيرى مى‌کند. در تمام طول تغذيه بايد مراقب سرفه و تنفس نوزاد بوده، و وى را در وضعيت کاملاً نشسته نگه داشت. در شيرخوارانى که دچار شکاف کام هستند مى‌توان با قرار دادن پلاگ روى محل ناهنجاري، تغذيه را به‌طور مستقيم انجام داد،

اما مراقبت دقيق نوزاد از نظر تنفس و سرفه در طى تغذيه کاملاً ضرورى است. در مورد مبتلايان به شکاف لب بايد شير مادر به‌طور غيرمستقيم به نوزاد داده شود، در اين صورت براى ادامه شيردهى بايد از شيردوش استفاده شود

پيش از عمل، والدين بايد براى نيازها و مراقبت‌هاى بعد از عمل شيرخوار آماده شوند، به‌ويژه اگر عمل ترميم با تأخير انجام گيرد. بعد از عمل ترميم شکاف لب، شيرخوار بايد به پهلو و يا طاق باز بخوابد، و بعد از عمل ترميمى شکاف کام، شيرخوار بايد در حالت دمر قرار گيرد.

مهم‌ترين نکته پس از عمل ترميم شکاف لب (چيلوپلاستي،Cheiloplasty) مراقبت از محل عمل از نظر صدمه و آسيب است، که با برقرارى وضعيت مناسب در کودک، محدوديت دست‌ها، و استفاده از پانسمان يا وسيله مخصوصى به مورد اجرا در مى‌آيد. لازم به ذکر است که در هنگام محدوديت دست‌ها، وضعيت گردش خون اندام مورد نظر بايد کنترل شود. استفاده از آرام‌بخش مناسب به کاهش بى‌قرارى و ناآرامى کودک کمک مى‌کند. حضور والدين نيز در حفظ آرامش شيرخوار مفيد است.

پس از به هوش آمدن کامل نوزاد، تغذيه با سرم قندى و سپس شير مادر يا شيرخشک شروع مى‌شود. در هنگام تغذيه سرشيشه يا سرنگ آسپتو را بايد از کنار دهان شيرخوار وارد دهان کرد تا به محل عمل آسيبى وارد نشود. اين روش تا بهبود کامل محل عمل ادامه مى‌يابد.

پس از هر بار تغذيه بايد دهان با سرم سالين شستشو داده شود. محل عمل نيز بايد با دقت کافى به‌وسيله سرم نرمال سالين، از شير يا ترشحات پاک گردد. مراقبت از محل عمل بهبود سريع آن و پيشگيرى از عفونت کمک مى‌کند و کم‌ترين آثار جراحى روى صورت باقى مى‌ماند نوزاد مبتلا به شکاف کام و شکاف لب از نظر مکيدن قدرت کافى را ندارد، بنابراين براى تغذيه با شير مادر يا شيرخشک دچار مشکل مى‌شود.

در هنگام تغذيه، شير از داخل بينى اين نوزادان بيرون مى‌ريزد. وضعيت نشسته در هنگام تغذيه به بالا‌‌بردن کيفيت تغذيه در آنها کمک مى‌کند، بنابراين حتماً بايد نوزادان مبتلا را در آغوش تغذيه کرد. استفاده از سرشيشه‌هاى مخصوص (بلند، نرم، با سوراخ گشاد) و سرنگ‌هائى با رابط بلند و لاستيکى در تغذيه نوزادان مبتلا مفيد است.

استفاده از اين وسايل، قدرت مکيدن نوزاد را افزايش داده و باعث تقويت عضلات صورت مى‌گيرد. تقويت عضلات به تکامل گفتارى کودک در آينده کمک مى‌کند. برخى از وسايل هم باعث بسته‌شدن شکاف کام مى‌شود مانند پلاگ که روى شکاف را مى‌پوشاند، و در اين صورت از ورود شير به داخل مجارى تنفسى جلوگيرى مى‌کند.

در تمام طول تغذيه بايد مراقب سرفه و تنفس نوزاد بوده، و وى را در وضعيت کاملاً نشسته نگه داشت. در شيرخوارانى که دچار شکاف کام هستند مى‌توان با قرار دادن پلاگ روى محل ناهنجاري، تغذيه را به‌طور مستقيم انجام داد، اما مراقبت دقيق نوزاد از نظر تنفس و سرفه در طى تغذيه کاملاً ضرورى است.

در مورد مبتلايان به شکاف لب بايد شير مادر به‌طور غيرمستقيم به نوزاد داده شود، در اين صورت براى ادامه شيردهى بايد از شيردوش استفاده شود پيش از عمل، والدين بايد براى نيازها و مراقبت‌هاى بعد از عمل شيرخوار آماده شوند، به‌ويژه اگر عمل ترميم با تأخير انجام گيرد. بعد از عمل ترميم شکاف لب، شيرخوار بايد به پهلو و يا طاق باز بخوابد، و بعد از عمل ترميمى شکاف کام، شيرخوار بايد در حالت دمر قرار گيرد.

مهم‌ترين نکته پس از عمل ترميم شکاف لب (چيلوپلاستي،Cheiloplasty) مراقبت از محل عمل از نظر صدمه و آسيب است، که با برقرارى وضعيت مناسب در کودک، محدوديت دست‌ها، و استفاده از پانسمان يا وسيله مخصوصى به مورد اجرا در مى‌آيد. لازم به ذکر است که در هنگام محدوديت دست‌ها، وضعيت گردش خون اندام مورد نظر بايد کنترل شود. استفاده از آرام‌بخش مناسب به کاهش بى‌قرارى و ناآرامى کودک کمک مى‌کند. حضور والدين نيز در حفظ آرامش شيرخوار مفيد است.

پس از به هوش آمدن کامل نوزاد، تغذيه با سرم قندى و سپس شير مادر يا شيرخشک شروع مى‌شود. در هنگام تغذيه سرشيشه يا سرنگ آسپتو را بايد از کنار دهان شيرخوار وارد دهان کرد تا به محل عمل آسيبى وارد نشود. اين روش تا بهبود کامل محل عمل ادامه مى‌يابد.

پس از هر بار تغذيه بايد دهان با سرم سالين شستشو داده شود. محل عمل نيز بايد با دقت کافى به‌وسيله سرم نرمال سالين، از شير يا ترشحات پاک گردد. مراقبت از محل عمل بهبود سريع آن و پيشگيرى از عفونت کمک مى‌کند و کم‌ترين آثار جراحى روى صورت باقى مى‌ماند

 

بیشتر بخوانید : 

مکیدن انگشت

 

دندانپزشکی در دوران بارداری


نظرات کاربران

نظر خود را ارسال نمایید
نام :  
نام خانوادگی :  
ایمیل :   
پیام :