پیگمانتاسیون لثه و درمان آن

تاریخ ثبت در سایت:۱۳۹۸/۲/۲۴

متن کامل

دکتر آرش عزیزی متخصص بیماریهای دهان و فک و صورت استاد دانشگاه و فلوشیپ لیزر از دانشگاه آخن آلمان :

لثه قسمتی از مخاط دهان است که زواید استخوانی آلوئول و اطراف طوق دندان ها را می پوشاند. لثه ها مانند پوست می توانند دچار پیگمانتاسیون با منشا داخلی یا خارجی شوند.

یکی از مهمترین انواع پیگمانتاسیون داخلی در نتیجه رسوب بیش از حد ملانین روی می دهد.ملانین از واژه ی یونانی melas مشتـق شده است که به معنی سیـاه است.

این یـک پیگمان درونـزاست که توسـط ملانـو سیـت های حاضـر در لایـه های بـازال و سوپرابـازال اپیـتلیوم تولیـد مـی شود. رنـگ پیـگمانتاسیون ملانیـن دهـان از قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره و سیاه متغیر می باشد که ایـن بستـگی به مقدار و لوکالیزاسیون ملانین در بافت دارد. 

هر چند این پدیده اغـلب فیزیولوژیک است اما اختلالات پاتولوژیکی همچون سندرم آلبرایت،ملانومای بدخیم،سندرم پوتـزجگر،درمـان  ضـد مالاریا، تروما،هموکـروماتوزیـس،بیماری مزمن ریـوی و... به عنـوان فاکتورهای اتیـولوژیک پیـگمانتاسیون لثـه شناخته شده اند.

بایـد دانست که پیـگمانتاسیون فیزیولوژیک ناشی از فعالیـت بالای ملانـوسیتهاست  و افزایش در تعداد آن ها مشاهـده نمی شود.این پیـگمانتاسیون معمولا به صورت قرینه و دایمی  می باشد و ساختار نرمال لثه را تغییر نمی دهد و در همه نوع نژاد و سنین و بدون تمایل به جنس خاصی دیده می شود. هرچند بیشتر در آفریقا،شرق آسیا  و قومیت های اسپانیایی مشاهده  می شود.

 

 

پیگمانتاسیون لثه

 

آیا پیگمانتاسیون لثه احتیاج به درمان دارد؟

پیگمانتاسیون لثه یک حالت فیزیولوژیک می باشد و وجود آن پاتولوژی محسوب نمی شود،ولی   با این وجود برای بسیاری از افراد از لـحاظ ملاحـظات زیبایی هنگام خندیدن و صحـبت کردن بخصوص جوانان و نوجوانان مشکل زا می باشد. با توجـه به شیوع بالای پیگمانتاسیون لثه و افزایش تقاضای بیماران جهت درمان آن به اهمیت این موضوع پی میبریم.

 

چه درمانهایی جهت پیگمانتاسیون لثه وجود دارد؟

 

در حال حاضر جهت درمان پیگمانتاسیون لثه از روشهای مختلفی شامل پیوند لثه،جـینجـیوکتومی،الکتروسرجـری،  سایش با فرز الماسی، کرایو تراپی، لیزر و... استفاده می شود.یکی از مشکلات شایع بعد از جراحی وجود درد در بیماران و ناراحتی بیماران از طولانی شدن ترمیم زخم در محل جراحـی می باشد

و با توجه به اینکه اکثر روشهای ذکر شدهجهت درمان پیگمانتاسیون لثه تهاجـمی و با خونریزی و درد همراه است استفاده از لیـزر پیشنهاد شده است،زیـرا از مزایای کاربرد لیـزر می توان به کاهش عفونت و آلودگی، انجام جراحی با حداقل خونریزی،حداقل صدمه به بافتهای مجاور،کاهش درد،کاهش اسکار، کاهش داروی مصرفی بیمار و بهبود نتایج درمان در مدت زمان کوتاهتر اشاره نمود

 

 

درمان پیگمانتسیون با لیزرپیگمانتاسیون  با کوتر

 

جراحی پیگمانتاسیون لثه با روش های گوناگون با توجه به طبیعت آسیب زایش بر روی بافت نرم نتیجتا همراه درد ، التهاب و خونریزی می باشد.

از طرف دیگر امروزه برای کنترل درد و التهاب ناشی از جراحی از داروهای ضد درد و ضد التهاب استفاده می شود که تجویز این داروها خصوصا داروهای استروئیدی دارای عوارض فراوانی از جمله مختل کردن روند التیامی بیمار می باشد.

استفاده از لیزر علاوه بر مسئله کنترل درد، مزایای متعدد دیگری از جمله اثر ضدالتهابی،کواگولاسیون و مهمتر از همه خاصیت تحریک حیاتی و تسریع التیام نیز دارد بانک های اطلاعاتی در رابطه با روش های درمان پیگمانتاسیون لثه و بررسی میزان درد پس از درمان، مقالاتی بدست آمد که نتیجه اکثر مطالعات انجام شده مبنی بر کاهش درد هنگام استفاده از لیزر در جراحی بود.تحقیقی در سال 2015 توسط Dragana Gabric و همکارانش در کرواسی به هدف مقایسه لیزر دیود و چاقوی جراحی در جراحی بافت نرم دهان انجام شد.

نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که هیچ اختلاف معنا داری از نظر سن و جنس بین شرکت کنندگان وجود ندارد، بیماران در گروهی که با لیزر دیود جراحی شده بودند از نظر ادم، هماتوم و درد مقدار قابل توجهی پایین تر از گروهی که توسط چاقوی جراحی درمان شده بودند ((P-value˂./05  و همچنین افراد گروهی که توسط لیزر جراحی شده بودند، میزان رضایت بالاتری داشتند. با توجه به نتایج این مطالعه که نشان داد میزان درد هنگام استفاده از لیزر دیود کمتر از چاقوی جراحی است و همچنین نظر به اینکه پیشرفت های روز در زمینه لیزر استفاده از آن را در جراحی های دهان گسترده تر کرده است

و با توجه به نتایج مطالعه ما پیشنهاد میشود که در جراحی پیگمانتاسیون لثه از لیزر دیود 810nm استفاده شود.در تحقیقی که در سال 2013 توسط  Shalu Chandna و همکارانش در هند انجام شد هدف ارزیابی درد در استفاده از الکتروسرجری و لیزر دیود در جراحی پیگمانتاسیون لثه بود. نتایج حاصل از این مطالعه اختلاف قابل توجهی در میزان درد بین گروه لیزر دیود و گروه الکتروسرجری در 24 ساعت پس از جراحی را نشان داد،

که میزان درد در گروه لیزر دیود بسیار کمتر بود ((P-value˂./001اگرچه در بررسی یک هفته پس از جراحی اختلاف معنی داری در میزان درد بین دو گروه وجود نداشت ولی میانگین نمرات کمتری برای لیزر دیود ثبت شد(8).

با توجه به نتایج این مطالعه که نشان داد استفاده از لیزر دیود در درمان پیگمانتاسیون لثه نسبت به الکتروسرجری درد و ناراحتی کمتری برای بیمار ایجاد می کند و با توجه به نتایج مطالعه ما پیشنهاد می شود در جراحی پیگمانتاسیون لثه از لیزر دیود 810nm استفاده شود.

 

تحقیقی در سال 2013 توسط Harpreet Singh Grover  و همکارانش به هدف بررسی پاسخ بیمار و عود پیگمانتاسیون لثه بعد از جراحی دپیگمانتاسیون بوسیله لیزر و چاقوی جراحی انجام شد.

 

ارزیابی آماری نشان داد که میزان درد در گروه لیزر دیود کمتر از چاقوی جراحی بود ((P-value˂./148

و همچنین میزان عود در گروه لیزر دیود در ماه سوم بیشتر از چاقوی جراحی بود (P-value˂./288)(17).

 

در تحقیق دیگری که در سال 2013 توسط Ize-Lyamu و همکارانش در نیجریه انجام شده هدف مقایسه لیزر دیود 810 نانومتر با چاقوی جراحی در جراحی بافت نرم دهان بود. این مطالعه بر روی 23 نفر انجام شد که  11 نفر  توسط چاقوی جراحی و12 نفر توسط لیزر دیود 810nm جراحی شدند.

 

ارزیابی آماری نشان داد که از نظر بی حسی، گروهی که جراحی آن ها  توسط چاقوی جراحی انجام شده بود، 90٪ نیاز به بی حسی موضعی داشتند و گروهی که جراحی آن ها  توسط لیزر دیود انجام شده بود 17٪ نیاز به بی حسی موضعی داشتند و بقیه بی حسی تاپیکال دریافت کردند که این تفاوت از لحاظ آماری معنی دار بود(p˂./001)

 

از نظر خونریزی حین و پس از جراحی تفاوت معنی داری بین دو گروه لیزر دیود و چاقوی جراحی وجود داشت و به مقدار قابل توجهی خونریزی در گروه لیزر کمتر بود (p˂./05)

 

از نظر درد پس از جراحی نیز تفاوت معنی داری بین دو گروه بود که مقدار قابل توجهی درد و ناراحتی در گروه لیزر دیود کمتر بود(p˂./001) (18).

 

این مطالعه و مطالعه قبلی نیز نشان داد که ارتباط معنی داری بین نوع درمان و درد پس از جراحی وجود دارد. لیزر دیود در بافت نرم توانایی برش بالا با انعقاد و نکروز حرارتی اطراف و حداقل درد پس از جراحی را دارد و بر خلاف سایر روش ها نیاز به بی حسی تزریقی و پک پریودنتال وجود ندارد و در مقایسه با دیگر لیزر ها ، جذب بالای آن در پیگمان ملانین و همچنین ارزان و کوچک بودن دستگاه آن و با توجه به نتایج مطالعه حاضر استفاده از لیزر دیود 810 نانومتر در جراحی پیگمانتاسیون لثه پیشنهاد می شود.

 

علل مختلفی وجود دارد که می توان با توجه به آن میزان درد کمتر پس از جراحی توسط لیزر دیود 810nm را نسبت به لیزر دیود 980nm توجیه نمود. اولین و مهمترین علت، میزان گرمای ایجاد شده توسط لیزر می باشد که هرچه میزان گرمای تولید شده کمتر باشد درد نیز کمتر است و با توجه به اینکه تولید گرما در لیزر های دیود قویا وابسته به طول موج می باشد و با افزایش طول موج رابطه مستقیم دارد،

یعنی هرچه طول موج  لیزر کمتر باشد گرمای کمتری تولید می شود،در نتیجه در جراحی توسط لیزر دیود 810nm نسبت به 980nm گرمای کمتری تولید می شود که نتیجتا با درد کمتری همراه خواهد بود(26و 29).از علل دیگر، میزان جذب انرژی لیزر توسط بافت هدف می باشد که لیزر دیود 980nm نسبت به 810nm به میزان بیشتری توسط آب جذب می شود لذا عمق نفوذ کمتری دارد که این خود باعث تحریک بیشتر پایانه های آزاد عصبی ودر نتیجه درد بیشتر در  لیزر 980nm می گردد،

همچنین لیزر 810nm به علت نفوذ عمیق تر، کانال های لنفاوی فرعی بیشتری را مسدود می کند که این هم می تواند یکی از عوامل اصلی کاهش درد در لیزر دیود 810nm نسبت به لیزر 980nm باشد(6و 26 و 30و 31).از دیگر عواملی که می توان نام برد نقش شناخته شده لیزر دیود 810nm در افزایش بازجذب سرتونین می باشد که باعث کاهش سرتونین محیطی و در نتیجه کاهش درد می شود.

 

.از دیگر مزایای لیزرها عدم احتیاج به مصرف آنتی بیوتیک ،درد کمتر در بیماران و راحتی بیشتر بیماران است.از دیگر مزایای استفاده از لیزر جهت رفع پیگمانتاسیون لثه عود کمتر پیگمانتاسیون در موارد استفاده از لیزر است.از دو نوع لیزر اربیوم و دیود می توان در رفع پیگمانتاسیون استفاده نمود.هر کدام از دونوع لیزر دیود و اربیوم در برداشت پیگمانتاسیون موثرند گرجه در مطالعات مختلف اثر لیزر دیود را بهتر از لیزر اربیوم می دانند.

 

نحوه عملکرد لیزر ها در رفع پیگمانتاسیون به چه صورت است؟

لیزرها با برداشت لایه سطحی اپیتلیوم که حاوی رنگدانه های ملانین هستندباعث رفع پیگمانتاسیون می شوند

 

بیشتر بخوانید : 

چه عواملی باعث خونریزی لثه می شوند؟

کاربرد لیزرهای کم توان در دندانپزشکی

سوالات خود را مستقیم از دکتر ارش عزیزی و خانم دکتر لواف بپرسید : اینجا کلیک کنید 


نظرات کاربران

نظر خود را ارسال نمایید
نام :  
نام خانوادگی :  
ایمیل :   
پیام :